Pensioen en levensverzekering

Het pensioen en een levensverzekering zijn sterk met elkaar verbonden. In Nederland heeft u vanaf de AOW-gerechtigde leeftijd recht op een AOW-uitkering. Voorheen bedroeg deze leeftijd standaard 65 jaar, maar tegenwoordig is uw AOW-leeftijd afhankelijk van uw geboortejaar. Dit heeft te maken met de plannen van de overheid om de AOW-leeftijd geleidelijk te verhogen naar 67 jaar (en uiteindelijk mogelijk verder). De AOW-uitkering is er voor iedereen, het is daarnaast echter mogelijk om voor een aanvullend pensioen te zorgen. Dit gebeurt doorgaans via uw werkgever, waar u pensioenrechten opbouwt. Daarnaast kunt u kiezen voor een pensioen in de vorm van een levensverzekering. Indien er sprake is van een pensioentekort kunt u fiscaal aantrekkelijk kapitaal opbouwen in een levensverzekering. In andere gevallen kunt u geen gebruik maken van de fiscale voordelen, maar wel een aanvullend kapitaal opbouwen om daar later gebruik van te kunnen maken.

Lijfrenteverzekering afsluiten

Wilt u een levensverzekering afsluiten voor uw pensioen? Dan spreken we ook wel van een lijfrenteverzekering. Het is een verzekering waarvoor u periodiek (bijvoorbeeld iedere maand, ieder kwartaal of ieder jaar) een bepaald bedrag inlegt. Dit bedrag zal de verzekeraar op een later moment uitkeren, in verschillende lijfrenten. De verzekeraar kan het bedrag dat u inlegt (of een deel hiervan) beleggen, om een aantrekkelijk rendement te kunnen bereiken. Des te meer risico u wenst te nemen met uw levensverzekering voor uw pensioen, des te meer rendement u mogelijk kunt maken. Houd er rekening mee dat beleggingsresultaten ook tegen kunnen vallen, waardoor het uiteindelijke opgebouwde kapitaal lager uit kan vallen.

Het bedrag dat u periodiek inlegt voor de levensverzekering voor uw pensioen noemen we de premie voor de lijfrenteverzekering. Het unieke van deze verzekering is echter dat deze sowieso uit zal gaan keren, anders dan bijvoorbeeld een schadeverzekering als een autoverzekering. U kunt de lijfrenteverzekering gebruiken als een aanvulling op uw pensioen, of er bijvoorbeeld voor zorgen dat uw nabestaanden meer financiële middelen hebben, indien u plotseling komt te overlijden. Dit betekent dat u het kapitaal op verschillende manieren in kunt zetten, om daar zelf van te kunnen profiteren of daar anderen mee te ondersteunen.

Gebruik van een koopsompolis

U kunt uw levensverzekering voor uw pensioen opbouwen door ieder jaar een bepaald bedrag in te leggen, of dat maandelijks te doen. In dat geval is er sprake van een lijfrenteverzekering, het alternatief ten opzichte van de koopsompolis. Krijgt u een erfenis of ontvangt u op een andere manier een aanzienlijk kapitaal? Dan kunt u er met een koopsompolis in één keer voor zorgen dat u als het ware een levensverzekering voor uw pensioen afsluit. In dat geval is er geen sprake van een periodieke inleg, maar legt u eenmalig in. U kunt de koopsompolis bijvoorbeeld gebruiken om een pensioentekort dat er in de loop der jaren is ontstaan in één keer af te dekken.

Houd er rekening mee dat de levensverzekering voor uw pensioen altijd in termijnen uit zal keren, zoals dat past bij een lijfrente. Het maakt hiervoor niet uit of u maandelijks of jaarlijks premie inlegt, of dat u eenmalig gebruik maakt van een koopsompolis. In de beide gevallen zal de levensverzekering voor uw pensioen periodiek uit gaan keren en er daarmee voor zorgen dat u of uw nabestaanden voldoende kapitaal achter de hand hebben om financieel rond te kunnen komen of wat meer luxe te kunnen leven.

Verschillende vormen levensverzekering

De levensverzekering voor uw pensioen kunt u in verschillende vormen afsluiten. De inleg verloopt periodiek of eenmalig, afhankelijk van of u kiest voor een lijfrenteverzekering met periodieke inleg of een koopsompolis waarbij u eenmalig een kapitaal in zal leggen. Met het oog op de uitkering heeft u de keuze uit bijvoorbeeld drie bekende varianten. Het gaat om de:

  • Tijdelijke oudedagslijfrenteverzekering
  • Oudedagslijfrenteverzekering
  • Nabestaandenlijfrenteverzekering

In het eerste geval gebruikt u de levensverzekering voor uw pensioen om tijdelijk periodiek een bedrag uit te laten keren. U bent verplicht om de verzekering gedurende een periode van minimaal 5 jaar uit te laten keren, vanaf het moment dat u de AOW-leeftijd bereikt. U mag eventueel wachten met het laten starten van de uitkering, tot 5 jaar na het jaar waarin u deze leeftijd bereikte. Houd rekening met het maximale bedrag dat u jaarlijks uit mag laten keren en kies voor een langere periode wanneer uw kapitaal hier te groot voor is.

De oudedagslijfrenteverzekering blijft uitkeren tot op het moment dat u komt te overlijden. Vergelijk het bedrag aan uitkering met dat van de tijdelijke oudedagslijfrenteverzekering en probeer in te schatten wat in uw geval het meest voordelig zal zijn. De nabestaandenlijfrenteverzekering is een levensverzekering voor het pensioen van uw nabestaanden, aangezien u deze kunt gebruiken om de verzekeraar aan uw nabestaanden uit te laten keren.

Inleg levensverzekering fiscaal aftrekbaar

In bepaalde gevallen is de inleg voor uw levensverzekering fiscaal aftrekbaar. Het dient in ieder geval te gaan om een inleg voor uw pensioen, maar er dient bovendien sprake te zijn van een pensioentekort. Indien de inleg in uw geval fiscaal aftrekbaar is kan dit u een bijzonder voordeel opleveren. De premie voor uw lijfrenteverzekering of koopsompolis mag u aftrekken van uw belastbaar inkomen. Afhankelijk van de hoogste belastingschaal waarin u valt kan dat u een belastingvoordeel van maximaal 52% over de inleg die u doet opleveren. Tijdens uitkering van uw levensverzekering voor uw pensioen betaalt u weer belasting over dit bedrag, al valt u dan doorgaans in een lagere belastingschaal en ontstaat er dus voordeel.

Om in aanmerking te komen voor belastingvoordeel over de premie voor uw levensverzekering voor uw pensioen dient er sprake te zijn van een aanvulling op uw pensioentekort. Daarnaast kunt u hier gebruik van maken indien u de verzekering afsluit voor een uitkering aan een meerderjarig invalide kind. De meeste mensen sluiten de levensverzekering voor hun pensioen af als aanvulling buiten het pensioentekort om. Houd er rekening mee dat er dan geen sprake is van een fiscaal voordeel.

Pensioentekort

Wilt u vaststellen of er in uw geval sprake is van een pensioentekort, met het oog op de levensverzekering voor uw pensioen? U kunt dit vaststellen door in uw belastingaangifte over het afgelopen jaar na te gaan wat de jaarruimte is op basis van uw inkomen in het jaar daarvoor en welke opbouw er heeft plaatsgevonden. Bouwde u, bijvoorbeeld via uw werkgever, minder op dan u aan ruimte had? Dan is er sprake van een pensioentekort. Bovendien kan er over de voorgaande 7 jaren sprake zijn van een pensioentekort, we spreken dan van de reserveringsruimte.

Met name ZZP’ers hebben veelal automatisch een pensioentekort, omdat zij zelf verantwoordelijk zijn voor de opbouw hiervan. Dit betekent dat u zelf kunt inleggen voor een levensverzekering voor uw pensioen, of u gebruik kunt maken van banksparen. Bepaal de jaarruimte die u heeft op basis van uw inkomen uit het vorige jaar en leg een premie of bedrag in dat u wenst. Op die manier zorgt u zelf voor een levensverzekering voor uw pensioen en kunt u zorgen voor voldoende inkomen tijdens uw oude dag.

Risico’s van een levensverzekering

Maakt u gebruik van een levensverzekering voor uw pensioen? Dan is de kans groot dat de verzekeraar hiermee, of met een deel hiervan, zal gaan beleggen. Het is verstandig om dit vooraf na te vragen, aangezien het ook mogelijk is de verzekeraar hiermee te laten sparen. Indien u kiest voor beleggen valt het vooraf niet te zeggen hoe hoog het uiteindelijke kapitaal te zijn, u kunt slechts een inschatting laten maken. Het uiteindelijke bedrag dat de levensverzekering voor uw pensioen zal bevatten is afhankelijk van het resultaat dat de verzekeraar op de beurs weet te beleggen.

De meeste verzekeraars zullen u enkele scenario’s voorspiegelen, wanneer u vraagt naar het kapitaal dat de levensverzekering voor uw pensioen op zal brengen. Afhankelijk van de ontwikkelingen op de beurs behaalt u een hoog rendement en een hoog eindkapitaal, of valt dit juist tegen ten opzichte van het kapitaal dat u had kunnen laten sparen. Vraag de verzekeraar of er sprake is van een gegarandeerd bedrag binnen uw levensverzekering voor uw pensioen en welke kosten u betaalt aan bijvoorbeeld de aanbieder en een tussenpersoon. Op die manier krijgt u een beeld van waar u op kunt rekenen zodra u daadwerkelijk gebruik wenst te gaan maken van de uitkeringen.

Kapitaal omzetten in lijfrenten

Zal uw verzekeraar beleggen met de premie voor uw levensverzekering voor uw pensioen? Dan valt het vooraf helaas niet te zeggen hoe hoog het eindkapitaal zal zijn. Laat u de verzekeraar sparen? Ook dan valt het nu nog niet te zeggen hoe hoog de uitkering zal zijn in het geval van een oudedagslijfrenteverzekering. U kunt de tijdelijke oudedagslijfrenteverzekering in principe berekenen, al zal de verzekeraar u aangeven dat er in de toekomst sprake zal zijn van kosten, waarvan men de hoogte nu nog niet exact in kan schatten.

In het geval van een oudedagslijfrenteverzekering zal de verzekeraar uitkeren tot het moment dat u komt te overlijden. De levensverzekering voor uw pensioen valt voor de verzekeraar duurder uit op het moment dat u langer leeft, waardoor het voor de verzekeraars van belang is om de levens- en sterftekansen op dat moment te bepalen. Dit is van invloed op de duur dat de verzekeraar uit dient te keren en de kosten die daarmee gemoeid zijn.

Houd er rekening mee dat het niet gebruikelijk is om lijfrentes jaarlijks aan te passen aan de inflatie, tenzij dat specifiek in de voorwaarden wordt genoemd. Ga daarom zelf uit van de inflatie per jaar om het daadwerkelijke bedrag te berekenen dat u uitgekeerd zal krijgen door de verzekeraar.

Levensverzekering of banksparen

Denkt u na over een levensverzekering voor uw pensioen en bent u ZZP’er? Dan is het tevens mogelijk om gebruik te maken van banksparen. In dat geval maakt u geen gebruik van een verzekeraar, wat enkele voordelen met zich mee kan brengen. Er is geen sprake van directe kosten voor de verzekeraar, aangezien u een bankrekening opent bij een bank waar u zelf (periodiek) stortingen op doet. Op het moment dat u gebruik wilt maken van een uitkering kunt u een lijfrente aankopen, waarvoor u uiteraard wel kosten gaat maken.

Aan de andere kant kiest u voor een vorm van sparen. De levensverzekering voor uw pensioen kent daardoor minder risico, al zal het eindkapitaal bij positieve ontwikkelingen op de beurs lager uitvallen dan wanneer u had gekozen voor het beleggen. Maak wat dat betreft een afweging, door na te gaan welk kapitaal u wilt verzekeren of bij elkaar wilt sparen en welke inleg of premie daarvoor nodig is. Op die manier kunt u de levensverzekering voor uw pensioen met name als ZZP’er zelfstandig samenstellen. Indien u in loondienst bent en u geen pensioentekort heeft kunt u niet zomaar banksparen, omdat u geen recht heeft op het fiscale voordeel.

Opzeggen van uw levensverzekering

Wilt u de levensverzekering voor uw pensioen opzeggen? Ga vooraf na wat hiermee gebeurt. In de meeste gevallen kunt u de verzekering kosteloos opzeggen in het geval van een echtscheiding of arbeidsongeschiktheid, mits dit is opgenomen in de voorwaarden. In andere gevallen waarin u de levensverzekering voor uw pensioen wilt stopzetten bestaat de kans dat men u een afkoopsom in rekening zal brengen. Lees de financiële bijsluiter van het product goed door, aangezien daarin staat vermeld welke voorwaarden er gelden met het oog op het stopzetten van de verzekering.

Vindt u het vooral van belang dat u geen nieuwe premies meer hoeft te betalen? Dan kunt u de levensverzekering voor uw pensioen premievrij maken. U betaalt dan geen nieuwe premies meer, terwijl het gespaarde bedrag tot op dat moment blijft staan. Houd er rekening mee dat de verzekeraar u eventueel kosten in rekening kan brengen voor het aanhouden van de verzekering, waardoor het uit te keren kapitaal terug kan lopen. Deze kosten verminderen de uiteindelijke waarde. Ga dit goed na op het moment dat u een levensverzekering voor uw pensioen wilt afsluiten, of u daar graag vanaf wilt.

Leave a Comment